Η εξέλιξη του Grand Prix Ισπανίας έφερε ξανά στην επιφάνεια μία από τις πιο δύσκολες ισορροπίες των κανονισμών της Formula 1. Το Virtual Safety Car είναι πρωτίστως ένα εργαλείο ασφαλείας, όμως η χρονική στιγμή της ενεργοποίησης και της λήξης του μπορεί μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα να μετατρέψει ένα μεγάλο αγωνιστικό πλεονέκτημα σε μειονέκτημα.

Ο Λάντο Νόρις είχε δημιουργήσει διαφορά περίπου έξι δευτερολέπτων από τον Αντρέα Κίμι Αντονέλι όταν η ακινητοποιημένη Aston Martin του Λανς Στρολ οδήγησε στην ενεργοποίηση του VSC στο Madring.

Η καθοριστική λεπτομέρεια ήταν η θέση των μονοθεσίων εκείνη ακριβώς τη στιγμή. Ο Λάντο Νόρις είχε μόλις περάσει την είσοδο των pits, ενώ οι Αντρέα Κίμι Αντονέλι και Μαξ Φερστάπεν βρίσκονταν αρκετά πιο πίσω ώστε να πραγματοποιήσουν τις στάσεις τους υπό καθεστώς περιορισμένης ταχύτητας.

Η McLaren κάλεσε τον Νόρις στον επόμενο γύρο, όμως το μονοθέσιο του Στρολ είχε ήδη απομακρυνθεί. Το VSC έληξε λίγο πριν ο Βρετανός φτάσει στα pits και έτσι η δική του στάση πραγματοποιήθηκε υπό κανονικές αγωνιστικές συνθήκες. Ο μέχρι τότε πρωτοπόρος επέστρεψε τέταρτος και χρειάστηκε να ανακτήσει θέσεις για να τερματίσει τελικά τρίτος.

Το παράδοξο του VSC

Σε αντίθεση με το Safety Car, το VSC δεν συγκεντρώνει τα μονοθέσια. Όλοι υποχρεώνονται να κινηθούν βάσει συγκεκριμένου delta, με στόχο να διατηρηθούν σε μεγάλο βαθμό οι υπάρχουσες διαφορές.

Υπάρχει όμως μία μεταβλητή που κανένας οδηγός δεν μπορεί να ελέγξει: η διάρκειά του.

Δεν προβλέπεται ελάχιστος χρόνος εφαρμογής. Όταν ο Race Director κρίνει ότι η πίστα είναι ξανά ασφαλής, αποστέλλεται το μήνυμα VSC ENDING και 10 έως 15 δευτερόλεπτα αργότερα ο αγώνας συνεχίζεται κανονικά.

Έτσι, δύο οδηγοί μπορούν να αντιμετωπίσουν εντελώς διαφορετικές συνέπειες από το ίδιο συμβάν. Αν κάποιος βρίσκεται λίγο πριν από την είσοδο των pits, μπορεί να πραγματοποιήσει μία πολύ φθηνότερη χρονικά στάση. Αν την έχει μόλις περάσει, ενδέχεται να μην έχει την ίδια ευκαιρία.

Η τύχη όμως λειτουργεί και προς τις δύο κατευθύνσεις

Αυτό δεν σημαίνει ότι το VSC λειτουργεί συστηματικά εις βάρος κάποιου οδηγού. Ούτε ότι η Μαδρίτη αποτελεί από μόνη της απόδειξη πως ο κανονισμός είναι άδικος.

Ο ίδιος ο Νόρις αναγνώρισε μετά τον αγώνα ότι στο παρελθόν έχει τόσο κερδίσει όσο και χάσει από ανάλογες καταστάσεις, σημειώνοντας μάλιστα ότι σε βάθος μιας σεζόν τέτοιες συγκυρίες μπορούν ως έναν βαθμό να εξισορροπηθούν.

Το καλύτερο παράδειγμα είχε εμφανιστεί λίγους μήνες νωρίτερα στη Βαρκελώνη. Ο Λιούις Χάμιλτον είχε επίσης περάσει την είσοδο των pits όταν ενεργοποιήθηκε το VSC, όμως εκεί η διαδικασία διήρκεσε αρκετά ώστε να προλάβει να σταματήσει στον επόμενο γύρο υπό περιορισμένη ταχύτητα, αποκτώντας πλεονέκτημα απέναντι στον Τζορτζ Ράσελ.

Αυτό είναι και το ισχυρότερο επιχείρημα υπέρ του σημερινού συστήματος. Η τύχη αποτελούσε πάντοτε μέρος των αγώνων και ένα Safety Car μπορεί εξίσου εύκολα να καταστρέψει τη στρατηγική ενός οδηγού ή να μετατρέψει έναν χαμένο αγώνα σε μεγάλη ευκαιρία.

Μπορεί να υπάρξει δικαιότερη λύση;

Θεωρητικά, ναι. Θα μπορούσε για παράδειγμα να θεσπιστεί ελάχιστη διάρκεια ενός γύρου για κάθε VSC, ώστε όλοι οι οδηγοί να έχουν περάσει μία φορά από την είσοδο των pits. Μία διαφορετική προσέγγιση θα ήταν το προσωρινό κλείσιμο του pit lane, με εξαιρέσεις μόνο για πραγματικές ανάγκες. Τέτοιες επιλογές έχουν ήδη συζητηθεί μεταξύ των οδηγών.

Καμία όμως δεν είναι πραγματικά απλή. Η πρώτη θα μπορούσε να παρατείνει τεχνητά μία διαδικασία ασφαλείας ενώ ο κίνδυνος έχει ήδη απομακρυνθεί. Η δεύτερη θα δημιουργούσε δύσκολες περιπτώσεις, ιδιαίτερα όταν αλλάζουν οι καιρικές συνθήκες ή ένα μονοθέσιο χρειάζεται επειγόντως νέα ελαστικά.

Το VSC δεν χρειάζεται απαραίτητα αλλαγή επειδή αυτή τη φορά κόστισε στον Νόρις, όπως δεν ήταν καλύτερος κανονισμός όταν σε προηγούμενες περιπτώσεις ευνόησε εκείνον ή άλλους οδηγούς. Η Μαδρίτη απλώς έδειξε πόσο μεγάλη μπορεί να γίνει η επίδραση της τύχης. Το πραγματικό ερώτημα για τη Formula 1 είναι αν αυτή η αβεβαιότητα αποτελεί αποδεκτό κομμάτι ενός Grand Prix ή αν μπορεί να περιοριστεί χωρίς η προσπάθεια για περισσότερη δικαιοσύνη να δημιουργήσει τελικά νέες αδικίες.

Γιώργος Καλτσάς

Ο Γιώργος Καλτσάς καταγράφει όσα συμβαίνουν μέσα και έξω από τις πίστες της Formula 1, παρακολουθώντας στενά τις τελευταίες εξελίξεις και το παρασκήνιο του paddock.