Ένα εντυπωσιακό στατιστικό χρησιμοποιεί ο Τζέιμς Βάουλς για να αμφισβητήσει μία από τις βασικές επιτυχίες που αποδίδονται στο cost cap της Formula 1. Στα πέντε χρόνια εφαρμογής του, οι τέσσερις κορυφαίες ομάδες συγκέντρωσαν το 83% των βαθμών, με τον επικεφαλής της Williams να υποστηρίζει ότι αντί να κλείσει η ψαλίδα, το αγωνιστικό χάσμα έχει μεγαλώσει.

Το cost cap εφαρμόστηκε το 2021 με τρεις βασικούς στόχους. Να εξασφαλίσει μακροπρόθεσμη οικονομική βιωσιμότητα στις ομάδες, να αυξήσει την αγωνιστική ισότητα και να συμπιέσει τις διαφορές μεταξύ τους.

Για τον Βάουλς, μόνο ο πρώτος έχει πραγματικά επιτευχθεί.

“Στα πέντε χρόνια που έχουμε cost cap, οι τέσσερις κορυφαίες ομάδες πήραν το 83% των βαθμών. Πριν, το ποσοστό βρισκόταν στη ζώνη του 70%. Με άλλα λόγια, κάναμε την κατάσταση χειρότερη”, τόνισε.

Η ίδια τάση εμφανίζεται και στα podium. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, ομάδες εκτός της πρώτης τετράδας έφταναν σε αυτά περίπου στο 10% των περιπτώσεων πριν από το cost cap, ενώ πλέον το ποσοστό έχει υποχωρήσει στο 5%.

Η παγίδα για ομάδες όπως η Williams

Το παράδοξο εξηγείται καλύτερα μέσα από την περίπτωση της Williams. Όταν ο Βάουλς μετακινήθηκε από τη Mercedes στο Γκρόουβ, διαπίστωσε ότι μεγάλο μέρος των διαθέσιμων χρημάτων έπρεπε να κατευθυνθεί όχι στην απόδοση του μονοθεσίου, αλλά στην κάλυψη πολυετούς υστέρησης στις υποδομές.

“Ξοδεύω εκατομμύρια, δεκάδες εκατομμύρια, μόνο σε βασικά συστήματα. Αυτά τα χρήματα δεν πηγαίνουν στο μονοθέσιο, σε μία εμπρός πτέρυγα ή σε μία αναβάθμιση”, εξήγησε.

Εδώ βρίσκεται η «παγίδα» του cost cap. Μία ομάδα που χρειάζεται να καλύψει χρόνια υποεπένδυσης χρησιμοποιεί μέρος του περιορισμένου προϋπολογισμού της για να αποκτήσει εργαλεία και διαδικασίες που οι κορυφαίοι οργανισμοί διέθεταν ήδη όταν τέθηκε σε ισχύ το οικονομικό όριο.

Ο Βάουλς μίλησε έτσι για ένα «πρωτάθλημα δύο ταχυτήτων», χωρίς όμως να ζητά την κατάργηση του συστήματος. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι το cost cap έκανε τη Formula 1 οικονομικά σταθερότερη και βοήθησε στην προσέλκυση επενδυτών και κατασκευαστών.

Η συζήτηση επομένως μεταφέρεται πλέον στον τρόπο με τον οποίο μπορεί να διορθωθεί το σύστημα χωρίς να χαθεί η οικονομική σταθερότητα που δημιούργησε. Ο Βάουλς προτείνει έναν απλό μηχανισμό συνδεδεμένο με τη θέση ή τους βαθμούς στο πρωτάθλημα, ώστε ομάδες με μεγαλύτερη δομική υστέρηση να αποκτούν σταδιακά περισσότερο χώρο για επενδύσεις, χωρίς το πλεονέκτημα να είναι αρκετό ώστε να ανατρέπει τεχνητά την αγωνιστική ιεραρχία.

Γιώργος Καλτσάς

Ο Γιώργος Καλτσάς καταγράφει όσα συμβαίνουν μέσα και έξω από τις πίστες της Formula 1, παρακολουθώντας στενά τις τελευταίες εξελίξεις και το παρασκήνιο του paddock.